Html 1
 
HTML Nedir?
HTML (HyperText Markup Language / Hareketli-Metin İşaretleme Dili) basitçe, browserlarla görebileceğimiz, internet dökümanları oluşturmaya yarayan bir çeşit dildir. Örneğin okuduğunuz bu sayfa HTML dili kullanılarak hazırlandı. Siz de browser'ınızı (Internet Explorer, Netscape Navigator,..) kullanarak bu sayfayı ekranınızda görüntülüyorsunuz. Tanımda geçen "internet dökümanı" ifadesinin yanısıra HTML ile oluşturduğunuz belgeleri harddiskinize kaydedebilir ve internet bağlantınız olmasa bile bu belgeleri görüntüleyebilirsiniz.
HTML, programlama dilleri (pascal, basic,..) gibi bir programlama mantığı taşımadığından öğrenilmesi gayet kolay bir dildir. Dilden ziyade kabaca metinleri ya da verileri biçimlendirmek, düzenlemek için kullandığımız komutlar dizisi bile diyebiliriz HTML için.
HTML Dersleri yazı dizimizi okuyarak bu dil hakkında hiçbir bilginiz olmasa bile yazının sonunda öğrendiklerinizle siz de kendi sayfalarınızı hazırlayabileceksiniz.
Hazırsanız buyrun başlayalım...
HTML'de Temel Unsurlar
Bu sayfaya geldiğinize göre HTML öğrenme işinde ciddisiniz demektir. HTML nispeten kolay bir dildir dedik. Bu dilde binary veya hexadecimal kodlar yok. Herşey metin tabanlı ve bir HTML dökümanı oluşturmak için ihtiyacınız olan şey bir editör. Hatta sizde herhangi bir HTML editörü bulunmuyorsa bu işi Windows'un Notepad'i ile dahi halledebilirsiniz. Piyasada iki tip editör bulunuyor. Birisi metin tabanlı, kod yazmayı gerektiren fakat bunun yanısıra rutin bazı işlemleri kolaylaştıran editörler (HotDog, HomeSite..) diğeri WYSIWYG (What You See Is What You Get / Ne görürsen onu alırsın) tarzı denen kısaca görsel, kodlamayla uğraştırmayı gerektirmeyen editörler (FrontPage, Dreamweaver, NetObjects Fusion,..). Benim yeni başlayanlara tavsiyem Windows'un Notepad'i. Bu işlerin nasıl yapıldığını öğrendikçe ilerde siz de görsel editörlere geçebilirsiniz. Çünkü bir yerde istenmedik sonuçlar çıkabilir ve kodlara müdahele etmeniz gerekebilir. Üstelik görsel editörler bazen istenmeyen kodlar ekliyorlar, bu da döküman boyutunun büyümesi demek.
Burada şunu da belirtmek gerekiyor; browserlar arasındaki yorum farklarından dolayı sayfanız bir browser'da iyi görünürken bir başka browser'da hiç istemediğiniz bir şekilde görüntülenebilir. Hele yeni bazı teknikleri (css, dhtml gibi) sadece MS Internet Explorer 4 ve üstü desteklerken Netscape henüz bu teknikleri tam olarak desteklemiyor. Yine de piyasayı neredeyse yarı yarıya paylaşan bu iki browser'ın birbirlerine üstün olduğu yönleri var. Sonuçta, ne kadar fiyakalı bir sayfa da yapsanız elde ettiğiniz başarı sayfanızı ziyaret eden kişinin kullandığı browser'a mahkum. Hatta ziyaretçiniz browser'ına verdiği bir talimatla "yalnız şu fontu kullan", "grafikleri görüntüleme" şeklinde bir ayar yapmışsa emekleriniz boşa gitti demektir. Yine de bu kadar karamsar olmayalım.
Bu kadar genel bilgi yeter. Bir sonraki konuda ilk HTML sayfamızı yapıyoruz.
İlk sayfam
İşte ilk HTML sayfamızı yapıyoruz.
• Öncelikle çalışmalarınızı saklamak için kullanacağınız boş bir klasör oluşturup uygun bir ad verin, mesela html_ders olsun. Daha sonra bu ad bize lazım olacağından kolaylık olması için siz de yeni klasöre bu adı verebilirsiniz.
• Şimdi de bu klasörü açıp yeni bir metin belgesi oluşturun (sağ fare/Yeni/Metin belgesi).
• Dosyayı çift tıklayarak açın ve şunları yazın:
<head>
<title>İlk Sayfam</title>
</head>

<body>
Sayfama Hoşgeldiniz
</body>

</html>
• Şimdi dosyayı kaydedin (Dosya/Farklı Kaydet...). Dosya adı kısmına şöyle yazın: "sayfa1.htm" (tırnaklar dahil) ve Tamam'a basın.
• Notepad'i kapatın, metin dosyasını silin ve oluşan yeni dosyayı açın. Dosya varsayılan browser'ınız (Internet Explorer, Netscape Navigator gibi) tarafından açılacaktır. Şöyle bir görüntü elde edeceksiniz:






• Tebrikler ilk HTML sayfanızı yaptınız.
Şimdi de bu belgeyi nasıl oluşturduğumuzu birlikte inceleyelim. Birşey dikkatinizi çekti mi? İngilizce bir takım kelimeler var ve bu kelimeleri küçük < ve büyük > sembolleri arasına yazdık. Bu ifadelere tag (etiket) deniyor. Etiketler etki etmesi istenilen metnin önüne ve arkasına yazılıyor. Önce etiketi yazıyoruz, sonra metni yazıyoruz daha sonra aynı etiketi önüne bir bölü işaretiyle tekrar yazıyoruz. Bu son yaptığımız etiketi sonlandırıyor. Bir kaç istisna dışında tüm etiketler belge içerisinde sonlandırılmak zorunda.
Burada kullandığımız etiketler ve anlamları şöyle:
<html>...</html> Tarayıcıya HTML dosyasının başladığını ve bittiğini belirtiyor. Diğer tüm kodlar bu iki etiket arasına yazılır.
<head>...</head>
<body>...</body> Bir HTML belgesi iki bölüme ayrılıyor: head(baş) ve body(gövde). <head>...</head> etiketleri arasına sayfa hakkında bilgiler yazıyoruz. meta ve title gibi etiketler burada yeralıyor. Meta etiketlerine ileride değineceğiz.
<body>...</body> arası ise sayfamızın gövde bölümü. Ekranda gösterilecek kısımlar bu tagler arasında yeralıyor.
<title>...</title> Title sayfanın başlığını belirtiyor. Burada yazılanlar browser'ın üst tarafında browser adıyla beraber gösteriliyor.

Hazırladığımız sayfada dikkat ederseniz sadece temel etiketleri kullandık. Yani metin biçimlendirmeye yarayan hiçbir etiket kullanmadık. Bu yüzden <body>....</body> arasına yazdığımız Sayfama Hoşgeldiniz yazısı browser'ın varsayılan metin ayarlarıyla gösteriliyor. İşin ilginç tarafı hiçbir kod yazmadan sadece Sayfama Hoşgeldiniz yazıp kaydetsek ve browser'da böyle görüntülesek de aynı neticeyi elde edecektik.
Sonraki bölümde metin biçimlendirmeye yarayan etiketleri öğreneceğiz.
Bu bölümde öğreneceğimiz etiketler:
• Başlık etiketleri: <h1>...<h6>
• Paragraf etiketi: <p>...</p>
• Ortalama: <center>...</center>
• Diğer etiketler: <b>...</b>,<i>...</i>,<u>...</u>

HTML'de metin stillerini üç şekilde belirleyebiliriz:
• Düzenlemek istediğimiz metnin hemen önüne koyacağımız bir etiketle biçimleme stili. Buna in-line (satır içi) biçimlendirme denir.
• Sayfanın head (baş) kısmına koyulan stillere body (gövde) bölümden atıf yapılarak metin biçimleme. (Embedded-Gömülü biçimlendirme)
• HTML dosyasının dışında başka bir stil dosyası oluşturarak stil için bu dosyayı kullanma. Buna Cascading Style Sheets-Yığılmalı Stil Kağıtları deniyor. Kısaca CSS. Bu teknik bize örneğin yüzlerce sayfanın stilini tek bir stil dosyası ile belirleme gibi geniş imkanlar veriyor.

Birinci metotta her metin için ayrı ayrı stil belirtirken ikinci ve üçüncü metodlarda stil bir defa belirleniyor ve bu stilleri istediğimiz metne uygulayabiliyoruz. Burada önemli olan bir diğer husus da ilk metodu tüm browserlar sorunsuz yorumlayabiliyor fakat 2. ve 3. metodu Internet Explorer ve Netscape'in son sürümleri (yorum farklılıkları ile beraber) destekliyorlar.
Burada konumuz birinci metoda göre biçimlendirmeyi öğrenmek.
Başlık etiketlerinden başlıyoruz. Notepad'i açıyor ve şu kodları yazıyoruz;
<html>
<head>
<title>Başlık Etiketleri</title>
</head>
<body>
<h1>Başlık 1</h1>
<h2>Başlık 2</h2>
<h3>Başlık 3</h3>
<h4>Başlık 4</h4>
<h5>Başlık 5</h5>
<h6>Başlık 6</h6>
</body>
</html>




Sayfanın işleyişine baktığımızda, önce her zaman yapmamız gerektiği gibi <html>, <head>, <title> etiketlerini yerleştirdik. Sayfa başlığı olarak "Başlık Etiketleri"ni seçtik ve sayfanın gövde <body> kısmına istediğimiz metinleri yazdık ve bu metinleri <h1>'den <h6>'ya kadar olan biçimlendirme etiketlerinin arasına aldık. Browser metin biçimleme etiketleri olan <h1>...<h6> etiketleri arasındaki kelimelere belirli büyüklükler verdi.
Şimdi de kendiniz <h1>...<h6> etiketlerinin yerlerini değiştirerek alıştırma yapın ve tam olarak bu işin nasıl olduğunu kavrayın. Hatta iyi bir deneme-yanılma olması açısından örneğin her seferinde değişik bir etiketi veya sonlandırma etiketini HTML kodundan silerek ne gibi etkiler oluşturduğunu gözlemleyin. Denemelerinizin bir kısmında hiçbir değişiklik olmadığını gözlemleyeceksiniz bunun sebebi, browser'ınızın otomatik olarak hatayı algılayıp düzeltmesidir.
Diğer etiketleri toplu olarak kullanarak yeni bir HTML dosyası oluşturalım. Kodlar şu şekilde olsun:
<html>
<head>
<title>Başlık Etiketleri-2</title>
</head>
<body>
<h1><center>Sayfama Hoşgeldiniz</center></h1>
<p>HTML etiketleri ile, </p>
Yazıları
<b>koyu </b>
<i>italik </i>
ve
<u>altı çizili </u>
olarak yazabiliyorum
</body>
</html>





Etiketleri kullanma mantığını anladınız herhalde. Biçimlendirmek istediğimiz metnin başına ilgili etiketi yazıyoruz ve metnin sonunda da ilgili etiketi sonlandırıyoruz. Etiket biz sonlandırmadığımız müddetçe etkisini göstermeye devam ediyor. Eğer hala tereddütleriniz varsa örnekler üzerindeki kodların yerlerini değiştirerek kaydedin ve diğer taraftan browser'ınızın reload/yenile tuşuna basarak değişiklikleri gözlemleyin.
Yeni öğrendiğimiz kodlara bir göz atalım:

<center>....</center> Aradaki metinleri sayfaya göre ortalar. (center)
<b>....</b> Aradaki metni koyu (bold) yazar.
<i>....</i> Aradaki metni eğik (italic) yazar.
<u>....</u> Aradaki metni altı çizili (underline) olarak yazar.
<h1>....<h6> Başlık (heading) etiketi. h1 en büyük, h6 en küçük.
<p>....</p> Aradaki metin paragraf özelliği kazanır. Sonlandırıldığında, takib eden metin bir satır boşluk bırakılarak ve satır başına yazılır.


Başladığınız etiketi sonlandırmayı sakın unutmayın !

Burada bilmeyenler için küçük bir bilgi; bir html dökümanını açtığımızda ve ekran üzerinde farenin sağ tuşuna tıklayıp kaynağı görüntüle/view source'u seçtiğimizde Internet Explorer için Notepad, Netscape için kendi Source Viewer'ı açılacak ve bize o sayfanın kodunu gösterecektir.



Öğrendiğiniz komutlarla yukarıdaki gibi bir sayfayı nasıl oluşturursunuz?
Cevap için tıklayın.



<html>
<head>
<title>odev</title>
</head>

<body>
<h4>toplumsal sözleşme,</h4>
<p>Siyaset felsefesinde, bireylerin belli haklarını belli koşullar altında ya da belli güvenceler karşılığında yönetime devretmesini dile getiren kavram.</p>
<p>Jean-Jacques Rousseau <i>Du contrat social</i> (1762; <i>Toplum sözleşmesi</i>, 1965, 1984) adlı yapıtında doğa durumunda insanın savaşkan olmadığını, mantığının, ahlak duygusunun ve sorumluluk bilincinin henüz gelişmemiş olduğunu ileri sürdü. Karşılıklı korunma amacıyla bireysel davranma özgürlüklerinden vazgeçerek, yasalar ve hükümetler oluşturduklarında ise insanların bir ahlak ve yurttaşlık duygusu geliştirdiğini savundu...</p>
<p><u>
<b>Kaynak:</b> Ana Britannica Cilt: 21
</u></p>
</body>

</html>

Şu ana kadar yazılarımızın font ayarını browser'ın 'varsayılan fontu'na bıraktık. Bir sonraki konuda, metinlerde istediğimiz fontu nasıl kullanacağımızı göreceğiz.

Fontlar
Font etiketinin kullanımı;
<font face="..." size="..." color="...">...</font>

face= yazıtipinin adı (arial, tahoma, verdana, ...)
size= yazının büyüklüğü (1-7 arası)
color= yazının rengi (red, green gibi renklerin ingilizce karşılığı yada RGB renk değeri)
Bunlara font etiketinin parametreleri diyoruz.

<font> etiketinin yanısıra öğreneceğimiz bir diğer etiket <br> etiketi. Önce bu etiketin kullanımını göreceğiz. <br> etiketi bir bakıma enter tuşunun görevini görüyor. Bunu biraz açıklayalım; HTML'de metinleri yazarken kullandığımız editörde bir alt satıra geçmek için Enter tuşunu kullanırız. Fakat HTML dilinde bunun hiçbir anlamı yoktur, tüm kodları ve metinleri tek satırda dahi yazsanız browser açısından farketmeyecektir. Bu yüzden metinleri bölmek, yani ikinci satıra atmak için <br> etiketini kullanıyoruz. İstisnai etiketlerden birisi bu, <br> etiketi sonlandırılmıyor.
Buna bir örnek verelim;
<html>
<head>
<title>BR etiketi</title>
</head>
<body>
pazartesi
salı
çarşamba
<br>ocak<br> şubat<br> mart<br> nisan
</body>
</html>




Yukarıdaki örneğimizde "pazartesi, salı ve çarşamba"yı yazarken Enter tuşu ile bir alt satıra geçmemize rağmen browser bunu gözönüne almayarak tüm metni bir satırda yazdı. Fakat ikinci sefer ay adlarını tek bir satıra yazdığımız halde bu kez browser aradaki <br> etiketine bakarak bir sonraki metni satır başına aldı. Buradan da anlaşıldığı üzere Enter tuşu etkisini <br> etiketiyle veriyoruz. Bu etiketin bir özelliği de sonlandırılmaması.
Şimdi font etiketinin kullanımını bir örnekle inceleyelim. Eğer kullanmak istediğiniz font bilgisayarınızda yüklü değilse font etiketi ile biçimlemek istediğiniz metin browser'ın varsayılan fontu ile gösterilecektir. Bu yüzden önce sisteminizde yüklü olan fontları inceleyin (Başlat/Ayarlar/Denetim Masası/Yazıtipleri). Buradan yazıtiplerini açarak inceleyebilir ve beğendiklerinizi kullanabilirsiniz. Eğer benim örnekte kullandığım yazıtipleri (tahoma, comic sans ms, verdana, arial) sisteminizde yüklü değilse bunun yerine sizde olan istediğiniz fontu kullanabilirsiniz.

<html>
<head>
<title>Renkler ve Mevsimler</title>
</head>
<body>
<font face="tahoma" size="5" color="#008000">İlkbahar</font>
<br>
<font face="verdana" size="5" color="#ff0000">Yaz</font>
<br>
<font face="arial" size="5" color="#ffff00">Sonbahar</font>
<br>
<font face="comic sans ms" size="5" color="#0000ff">Kış</font>
<br>
</body>
</html>



Her zamankinden farklı olarak ve ilk defa sayfamızda renk kullandık. Örnekte de gördüğünüz gibi bu işi renk kodlarıyla yaptık. Aslında bunun bir yolu daha var o da renk kodu yerine rengin ingilizce adını yazmak (color="red" gibi).
Bu konuyu renkler bölümünde ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Burada yalnız bir kaç örnekle yetinelim:

Kırmızı-red
Mavi-blue
Siyah-black
Sarı-yellow
Lacivert-navy
Yeşil-green

Bu renkleri yukarıdaki örnek üzerinde deneyin, renk kodunu silin ve rengin ingilizce karşılığını yazın.
Şu ana kadar öğrendiğimiz etiketleri kullanarak (tabii ki hepsini kullanmak zorunda değilsiniz) aşağıdaki görüntüyü browser'da nasıl elde ederiz?





<html>

<head>
<title>Sabahı beklemeyiniz...</title>
</head>

<body>
<font face="verdana" size="3" color="navy">
<center>
<p>
Sabahı beklemeyiniz dostum, geceden yola çıkınız. Olur ki uyuyakalırsınız. Sırtınızdaki çıkında ebedi gayenin dürülmüş azıkları varsa ne mutlu size. Gece serindir,yapraklardan süzülen yel gözlerinizdeki yaşları kuruturken ruhunuzda kainatın derin sessizliğini taşıyarak sabaha doğru yürüyüp fecri başlatınız.
</p>
<p>
Cemiyetin vahşi,zehirli bitkilerle dolu,her dalında uğursuz baykuşların manasız telkinler yaptığı sık ağaçlı ormanlarında çetin yolculukların başlangıcı için sabahı beklemeyiniz. <i>Sabahı beklemek öğleni,öğleni beklemek akşamı beklemek gibi bir ruh gevşekliğini doğurur.</i>
</p>
<p>
Filozofun öğüdü bütün hayatımızda takib edeceğimiz en esaslı metottur :
<br>
<b><u>"Uzun yolu seçiniz..." </b></u>
</p>
</center>
</font>
</body>

</html>

İPUCU
Öğrendiğimiz etiketler şunlardı;
<html>, <head>, <title>, <body>, <p>, <center>, <b>, <u>, <i>, <font>
HTML bize üç tip liste hazırlama imkanı veriyor.
Bunlar;

1. Sıralı listeler (ordered list)
2. Sırasız listeler (unordered list)
3. Tanımlama listeleri (definition list)
Sıralı listeler rakam veya harf yada her ikisini içiçe kullanarak liste oluşturmamızı, sırasız listeler rakam/harf yerine madde imleri koyarak liste oluşturmamızı sağlar. Tanımlama listeleri ise bir listeden çok kalabalık metinlerde okumayı kolaylaştırmaya yardımcı olabilecek bir araçtır.

Sıralı Listeler
Liste içine alınacak metinler <ol>...</ol> etiketleri arasına alınarak yazılır. Bu etiketler listenin başladığını ve bittiğini belirtir. Listenin maddelerinin başına ise <li> (list item) etiketini getiriyoruz. Bu etikette tıpkı <br> etiketi gibi sonlandırılmıyor. <ol> etiketine parametreler ekleyebiliyoruz. Bunlarla listemizin rakamla mı harfle mi başlayacağını (type) yada hangi rakam/harfle başlayacağını (start) belirtebiliyoruz. Compact parametresi ise listenin mümkün olan minimum satır aralığına sahip olmasını sağlıyor.
Bundan sonraki örneklerimizde sayfa kodunun yalnız body (gövde) bölümünü vereceğiz. Kodun geri kalan kısımlarını kendi sayfanızda tam olarak yazmayı unutmayın.
<ol type="1">
<li>Kimya
<ol type="a">
<li>İnorganik
<li>Analitik
</ol>
<li>Fizik
<ol type="a">
<li>Dinamik
<li>Statik
</ol>
<li>Matematik
<ol type="a">
<li>Sayılar
<li>Diğer
<ol type="i">
<li>Türev
<li>İntegral
</ol>
</ol>
</ol> 1. Kimya
a. Organik
b. İnorganik
c. Analitik
2. Fizik
a. Dinamik
b. Statik
3. Matematik
a. Sayılar
b. Diğer
i. Türev
ii. İntegral

Listeleri buradaki örnekte olduğu gibi iç içe hazırlamak ta mümkün. Dikkat edeceğimiz nokta, işe <ol> etiketi ile başlayıp liste maddelerinin her birisinin başına <li> etiketini getirmek ve listelemeyi bitirmek istediğimiz yerde </ol> etiketini yazmak. Liste içinde yeni bir liste oluşturmak istediğimizde listelenecek maddeden sonra tekrar <ol> etiketini yazıyoruz ve bahsedilen kuralları aynen uyguluyoruz. Type parametresinde kullanabileceğimiz değerler şunlar olabilir; sayılar,harfler (küçük/büyük) ve romen rakamları (i,ii,iii gibi)

Sırasız Listeler
Bu tip listede de mantık aynı. Fark, listeleme yaparken maddelerin başına harf, rakam gibi unsurlar yerine küçük yuvarlaklar,kareler kullanabilmemiz. <ol> etiketi yerine <ul> etiketini kullanıyoruz, liste maddeleri için kullandığımız <li> etiketi burada da geçerli. <ol> için kullanılabilecek parametreler ise şöyle; type için disc (içi dolu daire), circle (içi boş daire), square (içi dolu kare). Compact parametresi sırasız listelerde de kullanılabiliyor.
<ul type="disc">
<li>Kimya
<ul type="square">
<li>İnorganik
<li>Analitik
</ul>
<li>Fizik
<ul type="square">
<li>Dinamik
<li>Statik
</ul>
<li>Matematik
<ul type="square">
<li>Sayılar
<li>Diğer
<ul type="circle">
<li>Türev
<li>İntegral
</ul>
</ul>
</ul> • Kimya
 Organik
 İnorganik
 Analitik
• Fizik
 Dinamik
 Statik
• Matematik
 Sayılar
 Diğer
o Türev
o İntegral

Tanımlama Listeler
Bu listelemede kullanılan etiketler şöyle; <dl>...</dl> , <dd> , <dt> Listenin maddelerini belirtmek için kullandığımız <li> etiketinin yerini burada <dd> ve <dt> etiketleri alıyor. Aynı şekilde <ol>...</ol> veya <ul>...</ul> etiketleri arasına aldığımız listeyi bu sefer <dl>...</dl> arasına yazıyoruz. Yine parametre olarak <dl> etiketi içinde compact ifadesini kullanabiliriz.
Hemen örneğimize geçelim,
<font face="verdana" size="4" color="red"> Neler öğrendik?</font>

<dl compact>

<dt><font size="3" color="blue"> HTML nedir?</font>

<dd><font size="2" color="black"> HTML (HyperText Markup Language-Hareketli-Metin İşaretleme Dili) basitçe, browserlarla görebileceğimiz, internet dökümanları oluşturmaya yarayan bir çeşit dildir...</font>

<dt><font size="3" color="blue"> HTML'de Temel Unsurlar</font>

<dd><font size="2" color="black"> Bu dilde binary veya hexadecimal kodlar yok. Herşey metin tabanlı ve bir HTML dökümanı oluşturmak için ihtiyacınız olan şey bir editör.Piyasada iki tip editör bulunuyor. Birisi metin tabanlı, kod yazmayı gerektiren...</font>

<dt><font size="3" color="blue"> Listeler</font>

<dd><font size="2" color="black"> Sıralı listeler rakam veya harf yada her ikisini içiçe kullanarak liste oluşturmamızı, sırasız listeler rakam/harf yerine madde imleri koyarak liste oluşturmamızı sağlar...</font>


Renkler
Metin renklendirmeyi yüzeysel olarak fontlar konusunda öğrendik. Şimdi daha ayıntılı olarak ve bu işin mantığına inerek yeniden ele alacağız. Aynı zamanda sayfamıza artalan rengi vermeyi öğreneceğiz.
Bu bölümde öğreneceğimiz konular:

• Renk kodları
• Artalanı renklendirmek

Renk Kodları
Fontlar konusunda, metnin rengini belirlerken <font color="..."> etiketini kullanmıştık ve color komutunun karşısına rengin ingilizce karşılığını yazabiliriz demiştik. Fakat bunun daha karmaşık olan bir başka yolu vardı; o da 16'lık sayı düzeninde renk kodu girmek. Önce sayı düzenleri nedir nasıl olur ona bakalım.
Günlük hayatımızda kullandığımız sayı sistemine 10'luk sayı sistemi deniyor, tüm sayıları 0-9 arası toplam 10 rakamdan oluşan sembollerle ifade ediyoruz. 10'luk sayı sisteminin yanısıra diğer sayı sistemleri de vardır. Bunlardan bilgisayar alanında kullanılan iki tanesi ikili (binary) ve onaltılı (hexadecimal) sayı sistemleridir.



________________________________________
İkili sayı sistemi nasıl olur? Bildiğiniz gibi günlük hayatta kullandığımız 10'lu sayı sisteminde 0-9 arası toplam 10 rakam vardır. Aynı şekilde ikili sayı sisteminde de toplam 2 rakam var (bunlar 0 ve 1) ve tüm sayılar bu iki rakamı kullanarak ifade edilebilir, nasıl mı? İşte burada işin içine matematik giriyor. Kısa ve öz olarak belirtmek gerekirse 10'luk düzendeki bir sayıyı ikilik düzene çevirmek için o sayı devamlı olarak 2'ye bölünür ve kalanlar soldan sağa doğru yanyana yazılır.
________________________________________

Gelelim asıl konumuz olan 16'lık sayı sistemine. Bu sayı sisteminde de toplam 16 rakam var bunlar;

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
[10'un karşılığı A ... 15'in karşılığı F'dir.]


Etikette kullandığımız color=#xxxxxx ifadesi ise RGB (red-green-blue,kırmızı-yeşil-mavi) renklerinin karışım oranlarını belirtir. Bu renklerden herbirinin alacağı değer 00 ile FF aralığında olabilir (FF maksimum, 00 minimum karışımı verir).
Buna göre; #000000 siyah, #FF0000 kırmızı, #00FF00 yeşil, #0000FF mavi, #FFFFFF beyaz'dır. Diğer renkleri sayıları değiştirerek kendiniz deneyebilirsiniz.

1. #000000=black(siyah) 2. #000080=navy(lacivert)
3. #0000FF=blue(mavi) 4. #008000=green(yeşil)
5. #008080=teal(koyu yeşil) 6. #00FF00=lime(parlak yeşil)
7. #00FFFF=aqua(turkuaz) 8. #800000=maroon(vişne çürüğü)
9. #800080=purple(mor) 10. #808000=olive(zeytuni yeşil)
11. #808080=gray(gri) 12. #C0C0C0=silver(gümüşi gri)
13. #FF0000=red(kırmızı) 14. #FF00FF=fuchsia(parlak pembe)
15. #FFFF00=yellow(sarı) 16. #FFFFFF=white(beyaz)

Geniş renk tablosu için tıklayın

Artalanı Renklendirmek
Bu renklerle yalnızca metinleri değil sayfamızın artalananını da renklendirebiliriz.
Bunun için <body bgcolor=#xxxxxx> etiketini kullanıyoruz. Daha doğrusu sayfamızın gövdesini belirtmek için yazdığımız <body> etiketini, <body bgcolor=#xxxxxx> şeklinde değiştiriyoruz.


Renk kodlarını yazarken daima # işaretini kullanmayı unutmayın !

<body bgcolor="#ffcc00">
<font type="verdana" size="4" color="#ffffff">
<ol><h2><u>Günler</u></h2>
<font color="#0000ff">
<li>Pazartesi
<li>Salı
<li>Çarşamba
<li>Perşembe
<li>Cuma
</font>
<font color="ff0000">
<li>Cumartesi
<li>Pazar
</font>
</ol>
</font>
</body>


Resimler
Renkleri de öğrendikten sonra geldik en heyecanlı konuların bir diğerine, evet bu konuda sayfamıza ve artalana nasıl resim ekleyebileceğimizi öğreneceğiz. Bu konu aslında tablolar ve bağlantılarla da alakalı, bu yüzden burada genel olarak işleyeceğiz. Resim seçiminde, seçtiğimiz resmin gif yada jpg formatında olması zorunluluğu dışında herhangi bir kısıtlama yok. (telif hakları kanunu dışında tabi)
Resim ekleme işi gayet kolay. Yapmamız gereken browser'a sayfaya koyacağı resmin nerede olduğunu göstermekten ibaret. Her ne kadar şart olmasa da resmin pixel cinsinden en ve boy uzunluğunu belirtmeniz sizin hayrınıza olacaktır. Kullanacağımız etiket şu şekilde olacak;
<img src="resmin bulunduğu yer ve adı" width="x" height="y">
Burada x resmin enini y ise boyunu belirtiyor. Bu bilgileri, resmi herhangi bir grafik editörüyle açarak öğrenebilirsiniz.

Dikkat Edilecek Hususlar

Örneğin bu sevimli kediyi sayfamıza ekleyelim, peki işte size bir soru: bu resmin nerede olduğunu browser'a nasıl izah ederiz?
Diyelim ki resmimizin adı kedi.gif eni 65, boyu da 91 piksel, eğer bu resim html sayfamızla aynı dizinde duruyorsa sorun yok, kod aynen şu şekilde olmalı:
<img src="kedi.gif" width="65" height="91">
Fakat siz diyorsunuz ki; benim bir sürü eklemek istediğim resmim var ve bunları resim adlı bir alt klasörde topladım. Yani html dosyası c:html_ders dizininde resimler de c:html_dersresim dizininde. Bu durumda browser'ınız o an çalışan html dosyasının bulunduğu klasörü kök dizin olarak kabul edecektir. Siz de buna göre resmin yolunu uyarlayacaksınız. Etiketi bu sefer şu şekilde kullanacağız;
<img src="resim/kedi.gif" width="65" height="91">

________________________________________

Bölü işaretinin yönüne dikkat edin. Bu Windows'ta ya da Dos'ta dizinler için kullandığımız ters bölü işaretinin tersi, yani normal bölü işareti. HTML'de dizinler belirtilirken hep bu bölü işareti kullanılır. Ziyaret ettiğiniz Internet adreslerini hatırlayın.
________________________________________

Peki ya şu şekilde olsaydı; resim klasörünün altında başka bir klasör var ve kedi.gif dosyası o klasörde, diyelim ki klasörün adı da gifler olsun. Bu durumda kedi.gif'in harddiskimizdeki yolu da c:html_dersresimgiflerkedi.gif şeklinde olacak. Etiket tahmin ettiğiniz gibi şu şekilde olmalı:
<img src="resim/gifler/kedi.gif" width="65" height="91">
Bu şekilde istediğimiz kadar alt dizine ulaşabiliriz. Fakat üst dizinlere nasıl ulaşacağız? O da kolay. Bu seferde html dosyamızı bir klasör oluşturup o klasörün içine koyalım, mesela klasörün adı da html olsun -umarım karıştırmazsınız. Kedicik bulunduğu gifler klasöründe kalsın. Son durum şöyle olacak;

c:html_dershtmldeneme.htm yolunda html dökümanımız,
c:html_dersresimgiflerkedi.gif yolunda resim var. İzlememiz gereken yol şöyle: browser deneme.htm dosyasının bulunduğu klasörü kök dizin kabul etti. Önce bir üst dizine çıkmalıyız ardından resim dizinine oradan gifler dizinine girmeliyiz. Üst dizine çıkmayı ../ ifadesiyle belirtiyoruz.
<img src="../resim/gifler/kedi.gif" width="65" height="91">
Bu şekilde ardarda ../ ifadesiyle istediğimiz kadar üst dizine geçebiliriz. Eğer iki üste geçeceksek ../../ ifadesi işimizi görecektir.

Resmi Hizalama
Resim artık sayfamızda, fakat daima hep solda duruyor.
Bir hizalama (align) komutuyla resmi sağa (right), ortaya (center) ya da sola (left) alabiliriz. -iyi ama resim zaten solda değil miydi??
Bir metinle kullandığınızda ise buradaki gibi bir sonuç alabilirsiniz, hizalama komutu resmi bu sefer metni gözönüne alarak hizalayacaktır.
<img src="resim.jpg" width="25" height="25" align="left">

Artalana Resim Koyalım
Artalanı renklendirmeyi öğrenmiştik: <body bgcolor="...."> ifadesiyle bu işi kolayca yapıyorduk. Bu ifadeyi şu şekilde yazarsak resmimiz artalana döşenecektir.
<body bgcolor="..." background="...">
Kullandığımız resme yakın tonda bir rengi bgcolor ifadesinin karşısına yazmayı ihmal etmemek yine bizim hayrımızadır. Bunun yanında background ifadesinin karşısına yukarıda anlattığımız kurallar çerçevesinde istediğimiz resmi koyabiliriz. Fakat bu sefer en ve boy ifadesini kullanmamıza gerek yok. Seçtiğimiz resim browser tarafından tüm sayfayı kaplayacak şekilde sayfaya yerleştirilecektir.

Resme alternatif metin eklemek
Resimlere alternatif olarak metin yazılabilir. Ziyaretçi eğer browser'ını sadece metinleri göstermek üzere ayarlamışsa, resim yerine alternatif açıklama görüntülenecektir.
alt="..." parametresiyle açıklama ekliyoruz, bu açıklama aynı zamanda kullanıcı fare imlecini resim üzerine getirdiğinde sarı bir çerçeve içinde görüntülenir.
<img src="resim.gif" alt="kum saati">



Son bir örnekle bu konuyu bitirelim,





Gökyüzünü artalana koyalım, dünyayı da ortalanacak şekilde sayfaya yerleştirelim.
<body bgcolor="#666dfe" background="bulut.jpg">
<center>
<img src="world.gif" width="360" height="170" alt="harita">
</center>

Eğer hala yapmadıysanız resimlere sağ tıklayıp (Resmi farklı kaydet../Save image as..) seçeneğiyle bu resimleri harddiskinize kaydedebilirsiniz.
Şu ana kadar öğrendiğimiz komutlarla yerleştirme işlemini ancak bu kadar yapabiliyoruz. Daha sonraki konularda tabloları kullanarak istediğimiz düzeni sağlamayı öğreneceğiz.
Bağlantılar
<a>...</a>
Geldik HTML'de en önemli unsurlardan birisi olan bağlantılara. Bağlantılar sayesinde hazırladığımız birçok sayfayı birbirleriyle ilişkili hale getirebiliriz. Bir tıklama bizi istediğimiz yere götürecektir. HTML'de metinlere ve resimlere bağlantı kazandırmak mümkündür. Örnek için bu sayfayı incelemeniz yeterli. Sol tarafta konuları veren bir menü bölümü var. Siz bu bağlantılardan birisini tıkladığınızda ilgili konu açılıyor, sayfa sonlarındaki ileri-geri düğmeleriyle de bağlantılar oluşturulmuş, bunlar da tıklandığında ilgili sayfa açılıyor. Bu yolla başka neler yapılabilir? Ses, grafik dosyaları, sıkıştırılmış dosyalar, internet adresleri,.. bunların hepsine bağlantı kazandırmak mümkün. Hatta yapacağımız bağlantı sayfa içinde, yani dahili bir bağlantı da olabilir.
Şimdi yapmak istediğimiz bağlantıya göre kullanacağımız komutları inceleyim:

<a href="....">...</a>
Bu komutla oluşturduğumuz bağlantı ile yeni bir sayfa açabilir, kullanıcıyı farklı bir internet adresine yönlendirebilir, kullanıcının kendisine sunduğunuz bir dosyaya ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Yani bu tanıma göre bildiğimiz bağlantıları oluşturmak mümkün.
Şimdi aşağıdaki örnekleri birlikte inceleyelim, fakat öncelikle bir kuralı belirtelim; <a>...</a> etiketi arasına yazdığımız yazılar bağlantı özelliğine sahip olacaktır, yazının bağlantı olduğu eğer aksi belirtilmemişse browser tarafından altı çizili ve mavi renkli gösterilir.

________________________________________

<a href="meyve.gif"> buraya tıklandığında meyve resmi açılacak </a>
Birinci örnekte "buraya tıklandığında meyve resmi açılacak" yazısına bağlantı özelliği kazandırdığımızdan browser tarafından altı çizili mavi yazıyla gösterilecek ve kullanıcı fare imlecini yazı üzerine getirdiğinde imleç el şekline dönüşecektir. Kullanıcı bu linke tıkladığında browser o anda açık bulunan sayfa ile aynı dizinde bulunan meyve.gif resmini açacaktır. Tabii ki dosya farklı bir dizinde ise kullanıcı hata mesajıyla karşılaşır.

________________________________________

<a href="midi.zip"> midi dosyalarını çekmek için tıklayın </a>
İkinci örnekte aynı şekilde "sıkıştırılmış midi dosyalarını çekmek için tıklayın" yazısına bağlantı özelliği kazandırdık. Fakat dosya tipinden kaynaklanan bir fark var; ilk örnekte meyve.gif'e tıklandığında browser resmi açacaktır fakat bu örnekte browser kullanıcıya midi.zip dosyasını açmak mı yoksa diske kaydetmek mi istediğini soran bir pencere açar. Bunun sebebi browser htm, txt, jpg, gif,.. uzantılı dosyaları görüntüleyebilirken zip, doc, xls, mp3 gibi dosyaları görüntüleyememesidir.

________________________________________

<a href="sayfa2.htm"> 2.sayfaya gitmek için tıklayın </a>
Yine üçüncü örneğimizde oluşturduğumuz linke tıklandığında aynı dizinde bulunan sayfa isimli başka bir html dökümanı açılacaktır.

________________________________________

<a href="resim/kedi.jpg"> kedi resmi </a>
<a href="resim/bitki/karanfil.gif"> işte çok güzel bir karanfil </a>
<a href="../araba/bmw.jpg"> otomobil resimleri </a>
Bu 3 örnekte altdizinlere/üstdizinlere verilen bağlantıya misaller görüyorsunuz, resimler konusunda gördüğümüz kurallar burada da geçerli.

________________________________________

<a href="http://www.benimsitem.com/"> tıklayın sitemi ziyaret edin </a>
Yedinci örnekte bir internet adresi verdik.

________________________________________

<a href="ftp://ftp.benimsitem.com/"> tıklayın dosyaları indirin </a>
Bu ise bir ftp adresine verilen link örneği.

________________________________________

<a href="mailto: mdurcan@mail.com"> mail atın </a>
Buradaki linke tıklandığında kullanıcının ilgili mail programı açılacak ve mail'in send to (kime) kısmına verdiğimiz mail adresi otomatik olarak yazılacaktır.

________________________________________



<a href="#...">...</a>
<a name="....">...</a>
Sayfa içi (dahili) linkleri bu komutu kullanarak hazırlayabiliriz. Örneğin sayfanın üst kısmında sayfa indeksini gösteren bir menü olsun. Kullanıcı bu menüde istediği başlığa tıkladığında ilgili konu açılsın.
Örnek için listeler linkini tıklayın.
Böyle bir sayfa hazırlamak için yapacağımız şeyler:
1. "tıklandığında" açılacak konuyu işaretlemek <a name="....">...</a>
2. browser'a, hazırlayacağımız menüye "tıklandığında" bu işaretli konuya gitmesini bildirmek.<a href="#...">...</a>



"Listeler" sayfasının benzer bir örneğini yukarıda kodlarıyla birlikte görüyorsunuz. Sayfa içerisindeki başlıkları <a name>...</a> komutları arasına alıyoruz, name kısmına başlığı hatırlatıcı bir isim verebilirsiniz. Benim burada kullandığım <u> ve <b> etiketleri, önceden öğrendiğimiz gibi başlığı altı çizili ve koyu olarak yazıyor. Yine 1-2-3 başlıklarıyla oluşturduğumuz menü linklerini <a href> komutuyla hazırlıyoruz, yalnız bir farkla; name kısmında başlığa verdiğimiz hatırlatıcı ismi önüne # işaretini koyarak href kısmına yazıyoruz. İşte bu iş bu kadar kolay.
Diyelim ki kullanıcı sayfadaki bir linki tıkladığında, başka bir sayfanın belli bir bölümünün açılmasını istiyoruz, bunun için linke tıklandığında açılacak yazıyı <a name>...</a> ile işaretledikten sonra bağlantı etiketini şu şekilde yazıyoruz:
<a href="sayfa2.htm#ilgiliyer"> Bu linke tıklandığında başka bir sayfanın ilgili kısmı açılacak </a>
<a name="ilgiliyer"> Başka bir sayfadaki linke tıklandığında burası açıldı </a>



Resimlere bağlantı özelliği kazandırmak
Metinlere bağlantı vermeyi öğrendik, peki sayfadaki resimlere nasıl link vereceğiz? Bunun için resmi yerleştirmek için kullandığımız:
<img src="..." width="x" height="y"> etiketini <a href>...</a> etiketinin arasına alıyoruz.
İşte örnek;
<a href="sayfa1.htm"><img src="resim.gif" border="0"></a>

resim.gif tıklanacak resmi, sayfa1.htm resme tıklandığında açılacak sayfayı gösteriyor. Border komutu ise resimde bağlantı özelliği olduğunu belirten çerçeveyi kontrol ediyor, 0 (sıfır) değeri bu çerçeveyi tamamen yok eder. Bu komutu değişik sayılarla deneyebilirsiniz.

Target parametresi
Son olarak bağlantının açılacağı pencereyi belirtmek için kullanılan target parametresini öğrenelim. Kullanımı :
<a href="..." target="...">...</a>


target="_blank" Bağlantı yeni bir pencerede açılır.
target="_self" Bağlantı aynı pencere içerisinde açılır.
target="_top" Bağlantı aynı pencere içerisinde en üstten itibaren açılır.
target="_parent" Açılan bağlantı, o anda açık sayfayı oluşturmuş bir ana sayfa varsa onun yerine konur.
target="çerçeve adı" Frame komutu ile çerçeve oluşturulmuşsa bağlantının adı verilen çerçevede açılmasını sağlar.("Çerçeveler" konusunda tekrar değineceğiz.)

 
  50223 ziyaretçi buradaydı.  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=